Naar de dader(s) van de bomaanslag dinsdag in Moskou, waarbij zes mensen omkwamen, is het gissen. President Poetin ziet er een aanval in op de democratie.
Een uur nadat een rijdende robot alle mogelijke explosieven heeft uitgeschakeld, liggen de drie lichamen in het centrum van Moskou nog steeds op straat. Slechts een dun laagje sneeuw bedekt hun levenloze gezichten. Een politieman stapt achteloos over een van de slachtoffers, zonder zijn mobiele telefoongesprek te onderbreken. Respect voor de doden is in Rusland van minder belang dan het vooronderzoek naar een bomaanslag.
Naast het chique Hotel National, recht tegenover het Rode Plein en het Kremlin, kwamen gisteren zes mensen om het leven toen een of twee vrouwen zichzelf tot ontploffing brachten, zo melden de Moskouse autoriteiten. Volgens Russische media waren de vrouwen op weg naar de Doema (het parlement) aan de overkant van de straat. Een vrouw zou vlak voor de aanslag de weg gevraagd hebben.
‘De bom ging duidelijk per ongeluk af’, zei burgemeester Joeri Loezjkov, die al snel ter plaatse was. ‘Hotel National was niet de plaats die de terroristen in gedachten hadden voor hun aanslag.’
De Moskouse politie was minder stellig van mening dat de aanslag bedoeld was voor de Doema. Het zou de escalatie kunnen zijn van een conflict tussen mafiabendes in de hotelwereld, zei een politiewoordvoerder ter plaatse. De gemeente Moskou speelt een dubieuze rol in deze hotelruzies. Daarom zou Loezjkov deze afrekening willen presenteren als een zelfmoordaanslag, zo luidde gisteren een van de zo typisch Russische complottheorieën.
De explosie was zo krachtig dat vier grote ramen op twee verdiepingen van het hotel sneuvelden. Een zwarte Mercedes die op de stoep geparkeerd stond, raakte zwaar beschadigd. Maar de lichtjes in de kerststerren voor de gebroken ramen bleven nog urenlang knipperen.
De Franse televisiejournalist Mart-Antoine Valleverde bevond zich in zijn kamer in hotel National toen de explosie zich om elf uur ’s ochtends voordeed. Hij was in Moskou vanwege de parlementsverkiezingen afgelopen zondag. ‘Ik hoorde een harde knal, gevolgd door het geluid van brekend glas en geschreeuw’, vertelde Valleverde buiten de politiekordons. ‘Ik ben naar beneden gerend en zag daar een enorme chaos. Bloedende mensen liepen in verwarring rond. Pas na twintig minuten arriveerden de ambulances. In het hotel lag één dode en buiten op straat nog vier. Ik zag een los been en het hoofd van een vrouw. Dat moet de dader zijn geweest.’
Vlak na zijn verhaal klonk er een tweede explosie. Een uur later volgde een derde. De rijdende robot maakte met een waterkanon twee koffertjes onschadelijk waarbij een politiehond was aangeslagen. Tientallen agenten en officieren van de geheime dienst FSB hielden de massaal toegestroomde pers en Moskovieten op afstand.

Veel inwoners van de Russische hoofdstad vrezen nu een golf van zelfmoordaanslagen. In juli kwamen bij een rockconcert zestien jongeren om het leven toen twee Tsjetsjeense vrouwen zichzelf opbliezen. Vijf dagen later mislukte een Tsjetsjeense aanslag met een bomtas in een drukke winkelstraat, een veiligheidsofficier overleed toen hij de bom onschadelijk maakte. ‘Dit is zeker niet de laatste zelfmoordactie’, zei de jonge agent Andrej gelaten achter het dranghek. ‘Ik verwacht binnenkort nog meer van dit soort aanslagen, overal in Moskou.’
President Poetin noemde de aanslag gisteren tijdens een ontmoeting met parlementariërs ‘een poging om in Rusland de democratische en economische ontwikkeling te destabiliseren’.
Afgelopen zondag gingen de Russen naar de stembus om een nieuwe Doema te kiezen. De politie had vorige maand al gewaarschuwd dat Tsjetsjeense rebellen een serie aanslagen voorbereidden om de verkiezingen te saboteren. Vrijdag kwamen bij een zelfmoordaanslag op een trein in het zuiden van Rusland 44 mensen om het leven.
De Tsjetsjeense maffia houdt geen rekening met het feit dat de het Russisch leger verplicht is om elk Tsjetsjeens roversnest uit te roken en dat daarbij altijd wel enkele burgers het slachtoffer worden. De Tsjetsjeense burgerdoden zijn enkel te danken aan de maffia.